مسیر گذار کشاورزی ایران به کشاورزی اقلیم‌هوشمند

  • 1405/05/27
  • 27 بازدید

به گفته عضو هیأت علمی موسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، توسعه کشاورزی اقلیم‌هوشمند در ایران با چالش‌هایی در حوزه سیاست‌گذاری، سرمایه‌گذاری، نظام ترویج و پذیرش اجتماعی مواجه است و عبور از این موانع نیازمند یک نقشه راه جامع و چندبخشی است.

فرزین پرچمی در گفت‌و‌گو با ایانا اظهار داشت: «توسعه کشاورزی اقلیم‌هوشمند در ایران با وجود اهمیت روزافزون آن، همچنان با موانع و چالش‌هایی مواجه است که سرعت گسترش این رویکرد را در بخش کشاورزی کاهش داده است.»



او افزود: «چالش اصلی در این حوزه کمبود فناوری نیست، بلکه شکاف میان دانش، سیاست‌گذاری، سرمایه‌گذاری و پذیرش اجتماعی این فناوری‌ها و رویکردهاست.»



پرچمی با بیان این‌که یکی از مهم‌ترین موانع، محدودیت منابع مالی و هزینه اولیه نسبتاً بالای برخی فناوری‌های نوین است که به‌ویژه برای کشاورزان خرده‌مالک، دسترسی به آن‌ها را دشوار کرده است، افزود: «در کنار آن، ضعف در دسترسی به تسهیلات مالی نیز به‌عنوان یک مانع جدی مطرح است.»



او ادامه داد: «نارسایی در نظام ترویج و انتقال دانش از دیگر عوامل کندکننده توسعه این رویکرد به شمار می‌رود؛ بسیاری از بهره‌برداران هنوز آشنایی کافی با مزایا و آثار بلندمدت اقدامات اقلیم‌هوشمند ندارند و همین موضوع بر میزان پذیرش آن‌ها اثر گذاشته است.»



به گفته پرچمی تجربه‌های جهانی نشان می‌دهد مشاهده نتایج عملی در مزارع الگویی و مدارس مزرعه‌ای نقش مهمی در افزایش پذیرش نوآوری‌ها دارد و می‌تواند فاصله میان دانش و اجرا را کاهش دهد.



او خاطرنشان کرد: «از سوی دیگر، عواملی مانند کوچک بودن قطعات اراضی، پراکندگی مزارع، محدودیت تشکل‌های بهره‌برداری و ضعف زیرساخت‌های اطلاعاتی نیز در کندی توسعه این رویکرد نقش دارند.»



پرچمی تأکید کرد: «برخی سیاست‌های حمایتی موجود به‌طور کامل مشوق بهره‌وری منابع و سرمایه‌گذاری در فناوری‌های پایدار نیستند و اصلاح این سیاست‌ها می‌تواند به تسریع روند توسعه کمک کند.»



او توضیح داد: «در عین حال، کشاورزی اقلیم‌هوشمند تنها به فناوری‌های پیچیده محدود نمی‌شود و بسیاری از اقدامات کم‌هزینه‌تر مانند اصلاح تاریخ کاشت، تناوب زراعی، استفاده از ارقام متحمل به تنش‌های محیطی، مدیریت بهینه آب و کود و حفظ بقایای گیاهی نیز نقش مهمی در افزایش تاب‌آوری دارند.»



به اعتقاد پرچمی گذار به کشاورزی اقلیم‌هوشمند در ایران یک ضرورت اجتناب‌ناپذیر برای حفظ امنیت غذایی و پایداری منابع طبیعیست که تحقق آن نیازمند یک بستر سیاستی، اقتصادی و ترویجی مناسب و هماهنگ میان بخش‌های مختلف است.




خبرگزاری ایانا